Takım Taslak
Agaricales
7 tür dünyada 27.056 5 fiziksel kayıt2.174 DNA kaydı kayıt
Genel bakış
Agaricales, Basidiomycota şubesinin Agaricomycetes sınıfında yer alan ve şapkalı-lamelliLamel Şapkanın alt yüzünde sapa doğru ışınsal biçimde dizilmiş, her iki yüzü himenyumla kaplı ince levhalar. mantarların (agariklerin) çoğunu içeren büyük bir takımdır. Takım ilk kavramsallaştırıldığında tüm lamelli mantarları kapsıyordu; ancak sonradan yapılan araştırmalar bütün lamelli mantarların birbirine yakın olmadığını göstermiştir: Russula ve Lactarius Russulales takımında, Paxillus ve Hygrophoropsis ise Boletales takımında yer alır. Buna karşılık, mercan biçimli ve topaç biçimli kapalı meyve gövdeli (puf mantarı, yalancı yer mantarı) pek çok tür DNA çalışmalarıyla Agaricales içine yerleştirilmiştir. Takımda 46 familya, 400'den fazla cins ve 25.000'in üzerinde tanımlanmış tür bulunur. Kültür mantarı (Agaricus bisporus) ile ölümcül zehirliÖlümcül zehirli mantar Yenildiğinde, uygun tıbbi tedavi uygulanmazsa ölüme yol açabilen toksinler (ör. amatoksin, orellanin) içeren mantar. Amanita virosa ve mercan biçimli Clavaria zollingeri aynı takımdadır.
Ekoloji
Takım üyeleri her kıtada bulunur; büyük çoğunluğu karasaldır ve ormandan çayıra, çölden kumullara kadar hemen her yaşam ortamında görülür. Türlerin çoğu saprotrofSaprotrof Ölü organik maddeyi (odun, yaprak çöpü, hayvansal artık gibi) ayrıştırarak beslenen mantar; ekosistemde besin döngüsünün başlıca sağlayıcılarındandır. ya da ektomikorizaldirEktomikoriza Mantarın kök yüzeyini saran bir kılıf ve kök hücreleri arasında Hartig ağı oluşturduğu, hücre içine girmediği mikoriza tipi; çoğunlukla Pinaceae ve Fagaceae gibi odunsu bitkilerle kurulur.; zaman zaman bitkiler veya diğer mantarlar üzerinde parazitParazit Canlı bir konaktan besin alarak ona zarar veren mantar. olanlar ve likenleşmişLiken Bir mantar (mikobiyont) ile bir yeşil alg ya da siyanobakteriden (fotobiyont) oluşan, ortak bir gövde (talus) geliştiren simbiyotik birliktelik. olanlar da vardır. Suyun altında meyve veren tek lamelli mantar olarak bilinen Psathyrella aquatica 2005'te bulunmuştur.
Türkiye'de
Türkiye'de en iyi bilinen yenen mantarların birçoğu bu takımdandır: kültür mantarı (Agaricus bisporus), çayır mantarı (Agaricus campestris), kavak mantarı (Pleurotus ostreatus) ve pösteki (Coprinus comatus). Ülkedeki ölümcül mantar zehirlenmelerinin büyük bölümünden sorumlu tutulan köygöçüren (Amanita phalloides) de aynı takımdadır.
Verilerden derlenen özet
Agaricales, Agaricomycetes sınıfına bağlı bir takımdır. Lamelli şapkalı mantarların çoğunu içeren, Agaricomycetes sınıfının en büyük takımıdır.
GBIF omurgasında dünya genelinde 27.056 kabul görmüş türü bulunan bu takım, Türkiye'den 7 türle temsil edilir. Bu türler 4 familya ve 6 cins altında toplanır. Türlerin 1'i fiziksel kanıtla (gözlem, fungaryum örneği ya da yayın kaydı) belgelenmiştir; 6 tür ise yalnızca çevresel DNA kayıtlarıyla bilinir. Toplam 2.179 kaydın 5'i fiziksel kanıta, 2.174'ü çevresel DNA'ya dayanır.
Fiziksel kanıtla belgelenmiş tek tür Mallocybe siciliana türüdür. Ay bilgisi olan 5 kayıt Ekim ve Kasım aylarına dağılır.
Yenilebilirlik bilgisi bulunan tek tür yenilebilir olarak sınıflandırılır.
Kaynakça
- Vikipedi (İngilizce). Agaricales. en.wikipedia.org
- Vikipedi (Türkçe). Köygöçüren mantarı. tr.wikipedia.org
- Vikipedi (Türkçe). Kavak mantarı. tr.wikipedia.org
- Vikipedi (Türkçe). Agaricus campestris. tr.wikipedia.org
- Vikipedi (Türkçe). Agaricus bisporus. tr.wikipedia.org
- GBIF Secretariat. GBIF Backbone Taxonomy, Agaricales. gbif.org
Sınıflandırma
- Âlem
- Mantarlar (Fungi)
- Şube
- Basidiomycota
- Sınıf
- Agaricomycetes
- Takım
- Agaricales
Türkiye kayıtları
- Türkiye'deki türler
- 7
- Dünyadaki türler
- 27.056 GBIF omurgası
- Yalnız DNA ile bilinen
- 6 tür
- Fiziksel kayıt
- 5
- Çevresel DNA kaydı
- 2.174
- Kayıtlı il
- 5 il yalnız DNA
- Fiziksel kayıt yılları
- 2013–2022
Familyalar
4 familya, fiziksel kayıt sayısına göre
Türkiye'de yayılış
Mevsimsellik ve kayıt geçmişi
| Ay | Kayıt |
|---|---|
| Ocak | 0 |
| Şubat | 0 |
| Mart | 0 |
| Nisan | 0 |
| Mayıs | 0 |
| Haziran | 0 |
| Temmuz | 0 |
| Ağustos | 0 |
| Eylül | 0 |
| Ekim | 3 |
| Kasım | 2 |
| Aralık | 0 |
| Yıl | Fiziksel | DNA |
|---|---|---|
| 2009 | 0 | 182 |
| 2013 | 1 | 0 |
| 2014 | 1 | 0 |
| 2015 | 0 | 1.271 |
| 2016 | 0 | 721 |
| 2017 | 1 | 0 |
| 2019 | 1 | 0 |
| 2022 | 1 | 0 |
Türlerin özellikleri
Wikidata'da bilgisi bulunan türlere göre
Vikipedi'den
İngilizce Vikipedi'den: “Agaricales”
The Agaricales are an order of fungi in the division Basidiomycota. As originally conceived, the order contained all the agarics (gilled mushrooms), but subsequent research has shown that not all agarics are closely related and some belong in other orders, such as the Russulales and Boletales. Conversely, DNA research has also shown that many non-agarics, including some of the clavarioid fungi (clubs and corals) and gasteroid fungi (puffballs and false truffles) belong within the Agaricales. The order has 46 extant families, more than 400 genera, and over 25,000 described species, along with six extinct genera known only from the fossil record. Species in the Agaricales range from the familiar Agaricus bisporus (cultivated mushroom) and the deadly Amanita virosa (destroying angel) to the coral-like Clavaria zollingeri (violet coral) and bracket-like Fistulina hepatica (beefsteak fungus).
History, classification and phylogeny
In his three volumes of Systema Mycologicum published between 1821 and 1832, Elias Fries put almost all of the fleshy, gill-forming mushrooms in the genus Agaricus. He organized the large genus into "tribes", the names of many of which still exist as common genera of today. Fries later elevated several of these tribes to generic level, but later authors—including Gillet, Karsten, Kummer, Quélet, and Staude—made most of the changes. Fries based his classification on macroscopic characters of the fruit bodies and color of the spore print. His system had been widely used as it had the advantage that many genera could be readily identified based on characters observable in the field. Fries's classification was later challenged when microscopic studies of basidiocarp structure, initiated by Fayod and Patouillard, demonstrated several of Fries's groupings were unnatural. In the twentieth century, Rolf Singer's influential work The Agaricales in Modern Taxonomy, published in four editions spanning from 1951 to 1986, used both Fries's macroscopic characters and Fayod's microscopic characters to reorganize families and genera; his final classification included 230 genera within 18 families. Singer treated three major groups within the Agaricales sensu lato: the Agaricales sensu stricto, Boletineae, and Russulales. These groups are still accepted by modern treatments based on DNA analysis, as the euagarics clade, bolete clade, and russuloid clade.
Molecular phylogenetics research has demonstrated that the euagarics clade is roughly equivalent to Singer's Agaricales sensu stricto. A large-scale study by Brandon Matheny and colleagues used nucleic acid sequences representing six gene regions from 238 species in 146 genera to explore the phylogenetic grouping within the Agaricales. The analysis showed that most of the species tested could be grouped into six clades that were named the Agaricoid, Tricholomatoid, Marasmioid, Pluteoid, Hygrophoroid and Plicaturopsidoid clades.
Molecular studies have shown that agarics are more divergent than once thought. Agarics in the genera Russula and Lactarius, for example, belong to the order Russulales, whilst agarics in the genera Paxillus and Hygrophoropsis belong in the Boletales. Conversely some genera with non-agaric fruit bodies, such as the puffballs, bird's nest fungi, and many clavarioid fungi, belong in the Agaricales.
Distribution and habitat
Members of the Agaricales are ubiquitous, with species found in all continents. The great majority are terrestrial, in almost every habitat from woodland and grassland to deserts and dunes. Agaricoid species were long thought to be solely terrestrial, until the 2005 discovery of Psathyrella aquatica, the only gilled mushroom known to fruit underwater. Species are variously saprotrophic or ectomycorrhizal, occasionally parasitic on plants or other fungi, and sometimes lichenized.
İngilizce Vikipedi, “Agaricales” maddesi · CC BY-SA 4.0 · Çevrilmemiş özgün metin
Veri kaynakları
En çok kayıt veren veri setleri
| Veri seti | Kayıt |
|---|---|
| Global soil organismsPlutoF · CC0 1.0 | 2.173 |
| INSDC SequencesEuropean Nucleotide Archive (EMBL-EBI) · CC BY 4.0 | 5 |
| EUKARYOME: the rRNA gene reference database for identification of eukaryotesPlutoF · CC BY 4.0 | 1 |
Kayıt temeli
| Çevresel DNA / materyal örneği | 2.174 |
|---|---|
| Korunmuş örnek (fungaryum/herbaryum) | 5 |