Sınıf Taslak
Lecanoromycetes
1 tür dünyada 18.054 500 fiziksel kayıt kayıt
Genel bakış
Lecanoromycetes, likenleşmişLiken Bir mantar (mikobiyont) ile bir yeşil alg ya da siyanobakteriden (fotobiyont) oluşan, ortak bir gövde (talus) geliştiren simbiyotik birliktelik. mantarların en büyük sınıfıdır ve asklı mantarların (Ascomycota) Pezizomycotina altşubesinde yer alır. Sınıfa Lecanorales, Teloschistales, Peltigerales, Caliciales, Pertusariales ve Umbilicariales gibi takımlar girer; kayalarda, ağaç kabuklarında ve toprakta yaşayan tanıdık likenlerin çoğu bu takımlardandır. AskuslarınAskus Askomisetlerde karyogaminin ve mayozun gerçekleştiği, içinde askosporların oluştuğu, genellikle kese ya da silindir biçimli hücre. çoğunda sporlar "rostrat" adı verilen bir açılma biçimiyle salınır. Sınıf tek bir ortak atadan gelen (monofiletik) bir gruptur ve atasından yaklaşık 258 milyon yıl önce, geç Paleozoyik'te ayrıldığı hesaplanmıştır.
Morfoloji ve yaşam döngüsü
Mantar ortak (mikobiyontMikobiyont Liken birlikteliğinin mantar ortağı; çoğunlukla askomiset, daha az olarak bazidiyomisettir.), yeşil alg ya da siyanobakteri gibi bir fotosentetik ortakla (fotobiyontFotobiyont Liken birlikteliğinin fotosentez yapan ortağı; çoğunlukla yeşil alg, bazen siyanobakteridir.) birlikte likenin gövdesini (talusTalus Likenin gövdesi; mikobiyont hifleri ile fotobiyont hücrelerinden oluşan, kök, gövde ve yaprak ayrımı bulunmayan vejetatif yapı.) oluşturur. Talus kabuksu (krustoz), yapraksı (foliöz) veya çalımsı (fruktikoz) olabilir. Eşeyli üremeEşeyli üreme İki uyumlu hücrenin ya da çekirdeğin birleşmesini (plazmogami ve karyogami) ve ardından mayozu içeren, eşeyli spor oluşumuyla sonuçlanan üreme biçimi. çoğunlukla disk ya da çanak biçimli apotesyumlarla olur; yapraksı ve çalımsı türlerin birçoğu ayrıca soredyum ve izidyum gibi, her iki ortağı birlikte taşıyan parçalarla çoğalır. Soredyum, mantar hifleriyle sarılmış küçük alg hücre kümeleri; izidyum ise talustan çıkan ve kopan küçük uzantılardır.
Ekoloji
Likenler dağlar, çöller, tundra ve kayalık kıyılar gibi diğer canlılar için elverişsiz alanlarda yaşayabilir; açıkta kalmış kaya yüzeylerinin ilk yerleşimcileri arasındadır. Hava kirliliğine olan duyarlılıkları nedeniyle bazı türler hava kalitesinin biyoizlenmesinde kullanılır. Bazıları geçmişte boya kaynağı veya geleneksel tıp bitkisi olarak değerlendirilmiş, bazı türler ise çeşitli kültürlerde kıtlık zamanında ya da gıda olarak tüketilmiştir.
Türkiye'de
Likenler, dünyanın başka yerlerinde olduğu gibi Türkiye'de de ağaç kabuklarında, kayalarda, duvarlarda ve toprak yüzeyinde bulunur.
Verilerden derlenen özet
Lecanoromycetes, Ascomycota şubesine bağlı bir sınıftır. Üyelerinin büyük çoğunluğu liken oluşturan, likenleşmiş mantarların en büyük sınıfıdır.
GBIF omurgasında dünya genelinde 18.054 kabul görmüş türü bulunan bu sınıf, Türkiye'den 1 türle temsil edilir. Türkiye'den kaydedilmiş tek tür: Xanthoria parietina.
Fiziksel kayıtlar 41 ilden gelir. Gözlemler en çok Şubat–Mayıs döneminde yoğunlaşır; kayıtların %51'i bu aylara aittir.
Kaynakça
- Vikipedi (İngilizce). Lecanoromycetes. en.wikipedia.org
- Vikipedi (İngilizce). Lichen. en.wikipedia.org
- Vikipedi (Türkçe). Liken. tr.wikipedia.org
- GBIF Secretariat. GBIF Backbone Taxonomy, Lecanoromycetes. gbif.org
Sınıflandırma
- Âlem
- Mantarlar (Fungi)
- Şube
- Ascomycota
- Sınıf
- Lecanoromycetes
Türkiye kayıtları
- Türkiye'deki türler
- 1
- Dünyadaki türler
- 18.054 GBIF omurgası
- Fiziksel kayıt
- 500
- Çevresel DNA kaydı
- 0
- Kayıtlı il
- 41 il
- Fiziksel kayıt yılları
- 1840–2026
- Yoğun dönem
- Şubat–Mayıs
Takımlar
1 takım, fiziksel kayıt sayısına göre
Türkiye'de yayılış
| İl | Tür | Fiziksel | DNA |
|---|---|---|---|
| İstanbul | 1 | 219 | – |
| Ankara | 1 | 52 | – |
| Eskişehir | 1 | 23 | – |
| Muğla | 1 | 18 | – |
| Yozgat | 1 | 15 | – |
| Balıkesir | 1 | 13 | – |
| Çanakkale | 1 | 10 | – |
| Antalya | 1 | 9 | – |
| Bolu | 1 | 7 | – |
| Bursa | 1 | 6 | – |
| Aydın | 1 | 5 | – |
| İzmir | 1 | 5 | – |
| Bilecik | 1 | 4 | – |
| Edirne | 1 | 4 | – |
| Manisa | 1 | 4 | – |
| Samsun | 1 | 4 | – |
| Yalova | 1 | 4 | – |
| Kastamonu | 1 | 3 | – |
| Sakarya | 1 | 3 | – |
| Tekirdağ | 1 | 3 | – |
| Trabzon | 1 | 3 | – |
| Aksaray | 1 | 2 | – |
| Düzce | 1 | 2 | – |
| Kocaeli | 1 | 2 | – |
| Kütahya | 1 | 2 | – |
| Mersin | 1 | 2 | – |
| Adana | 1 | 1 | – |
| Amasya | 1 | 1 | – |
| Artvin | 1 | 1 | – |
| Burdur | 1 | 1 | – |
| Denizli | 1 | 1 | – |
| Diyarbakır | 1 | 1 | – |
| Gaziantep | 1 | 1 | – |
| Isparta | 1 | 1 | – |
| Karabük | 1 | 1 | – |
| Karaman | 1 | 1 | – |
| Kayseri | 1 | 1 | – |
| Kırklareli | 1 | 1 | – |
| Nevşehir | 1 | 1 | – |
| Ordu | 1 | 1 | – |
| Osmaniye | 1 | 1 | – |
Mevsimsellik ve kayıt geçmişi
| Ay | Kayıt |
|---|---|
| Ocak | 37 |
| Şubat | 33 |
| Mart | 71 |
| Nisan | 37 |
| Mayıs | 107 |
| Haziran | 23 |
| Temmuz | 57 |
| Ağustos | 40 |
| Eylül | 30 |
| Ekim | 18 |
| Kasım | 15 |
| Aralık | 18 |
| Yıl | Fiziksel | DNA |
|---|---|---|
| 1980 öncesi | 15 | 0 |
| 1983 | 1 | 0 |
| 1992 | 2 | 0 |
| 1993 | 2 | 0 |
| 1996 | 1 | 0 |
| 2002 | 1 | 0 |
| 2003 | 1 | 0 |
| 2007 | 1 | 0 |
| 2010 | 4 | 0 |
| 2011 | 1 | 0 |
| 2012 | 1 | 0 |
| 2014 | 2 | 0 |
| 2015 | 3 | 0 |
| 2016 | 1 | 0 |
| 2017 | 1 | 0 |
| 2018 | 3 | 0 |
| 2019 | 1 | 0 |
| 2020 | 12 | 0 |
| 2021 | 17 | 0 |
| 2022 | 37 | 0 |
| 2023 | 29 | 0 |
| 2024 | 56 | 0 |
| 2025 | 190 | 0 |
| 2026 | 111 | 0 |
Vikipedi'den
İngilizce Vikipedi'den: “Lecanoromycetes”
Lecanoromycetes is the largest class of lichenized fungi. It belongs to the subphylum Pezizomycotina in the phylum Ascomycota. The asci (spore-bearing cells) of the Lecanoromycetes most often release spores by rostrate dehiscence.
The group is monophyletic (composed only of all the descendants of a common ancestor).
Genera of uncertain placement
Argopsis Th.Fr. (1857) – 1 sp.
Ascographa Velen. (1934) – 1 sp.
Bartlettiella D.J.Galloway & P.M.Jørg. (1990) – 1 sp.
Bouvetiella Øvstedal (1986) – 1 sp.
Buelliastrum Zahlbr. (1930) – 2 spp.
Haploloma Trevis. (1857) – 1 sp.
Hosseusia Gyeln. (1940) – 1 sp.
Korfiomyces Iturr. & D.Hawksw. (2004) – 1 sp.
Maronella M.Steiner (1959) – 1 sp.
Petractis Fr. (1845) – 3 spp.
Piccolia A.Massal. (1956) – 10 spp.
Ravenelula Speg. (1881) – 2 spp.
Robincola Velen. (1947) – 1 sp.
Roburnia Velen. (1947) – 1 sp.
İngilizce Vikipedi, “Lecanoromycetes” maddesi · CC BY-SA 4.0 · Çevrilmemiş özgün metin
Veri kaynakları
En çok kayıt veren veri setleri
| Veri seti | Kayıt |
|---|---|
| iNaturalist Research-grade ObservationsiNaturalist.org · CC BY-NC 4.0 | 456 |
| Meise Botanic Garden Herbarium (BR)Meise Botanic Garden · CC BY 4.0 | 7 |
| Mushroom ObserverMushroom Observer, Inc. · CC BY-NC 4.0 | 6 |
| Natural History Museum (London) Collection SpecimensNatural History Museum · CC0 1.0 | 5 |
| Herbarium Senckenbergianum (FR) - FungiSenckenberg · CC BY 4.0 | 4 |
| Royal Botanic Gardens, Kew - Fungarium SpecimensRoyal Botanic Gardens, Kew · CC BY 4.0 | 3 |
| University of Colorado, Museum of Natural History Herbarium Lichen CollectionUniversity of Colorado Museum of Natural History · CC BY-NC 4.0 | 3 |
| Wisconsin State Herbarium, LichensUniversity of Wisconsin - Madison · CC BY-NC 4.0 | 2 |
| The cryptogamy collection (PC) at the Herbarium of the Muséum national d'Histoire Naturelle (MNHN - Paris)MNHN - Museum national d'Histoire naturelle · CC BY 4.0 | 2 |
| Herbarium UGDA - Lichens Collection UGDA-LUniversity of Gdańsk · CC BY 4.0 | 1 |
ve 11 veri seti daha.
Kayıt temeli
| İnsan gözlemi | 463 |
|---|---|
| Korunmuş örnek (fungaryum/herbaryum) | 37 |