Tür
Fusarium oxysporum Schltdl.
Genel bakış
Fusarium oxysporum, Hypocreales takımının Nectriaceae familyasında sınıflandırılan bir mantar türüdür; takım Sordariomycetes sınıfına, sınıf da Ascomycota şubesine bağlıdır. Fusarium cinsinin Türkiye'den kayıtlı 2 türünden biridir; cinsin dünyada 528 kabul görmüş türü vardır.
Wikidata'daki kayda göre konukçusu domates (Solanum lycopersicum) olarak verilir.
GBIF'te Türkiye'den 404 kaydı bulunur: 93'ü fiziksel kanıtaFiziksel kanıt Bir türün bir yerde bulunduğunu, organizmanın doğrudan görülmesi, fotoğraflanması ya da toplanması yoluyla gösteren kanıt (gözlem, herbaryum örneği, literatür); çevresel DNA kayıtlarından ayrı tutulur. dayanır, 311'i çevresel DNAÇevresel DNA Toprak, su ya da hava gibi çevresel örneklerden, canlının kendisi yakalanmadan elde edilen DNA; mantar çalışmalarında çoğunlukla toprak veya odun örneklerinden alınır. GBIF'te bu tür kayıtlar çoğunlukla 'material sample' (materyal… örneklerinden gelir. Fiziksel kayıtlarda il bilgisi bulunmamaktadır.
Fiziksel kayıtlar en çok Eylül–Kasım döneminde yoğunlaşır; kayıtların %85'i bu aylara aittir. Türkiye'deki en eski tarihli fiziksel kayıt 1958, en yenisi 2024 yılına aittir.
Sınıflandırma
- Âlem
- Mantarlar (Fungi)
- Şube
- Ascomycota
- Sınıf
- Sordariomycetes
- Takım
- Hypocreales
- Familya
- Nectriaceae
- Cins
- Fusarium
- Tür
- Fusarium oxysporum Schltdl.
Türkiye kayıtları
- Fiziksel kayıt
- 93
- Çevresel DNA kaydı
- 311
- Kayıtlı il
- 3 il yalnız DNA
- Fiziksel kayıt yılları
- 1958–2024
- Yoğun dönem
- Eylül–Kasım
Türkiye'de yayılış
Mevsimsellik ve kayıt geçmişi
| Ay | Kayıt |
|---|---|
| Ocak | 4 |
| Şubat | 0 |
| Mart | 0 |
| Nisan | 0 |
| Mayıs | 0 |
| Haziran | 0 |
| Temmuz | 1 |
| Ağustos | 0 |
| Eylül | 14 |
| Ekim | 0 |
| Kasım | 15 |
| Aralık | 0 |
| Yıl | Fiziksel | DNA |
|---|---|---|
| 1980 öncesi | 35 | 0 |
| 2012 | 0 | 1 |
| 2013 | 0 | 1 |
| 2014 | 0 | 6 |
| 2015 | 0 | 10 |
| 2016 | 0 | 22 |
| 2017 | 0 | 3 |
| 2019 | 1 | 9 |
| 2020 | 0 | 13 |
| 2021 | 0 | 37 |
| 2022 | 0 | 44 |
| 2023 | 0 | 79 |
| 2024 | 1 | 10 |
| 2025 | 0 | 5 |
Vikipedi'den
Türkçe Vikipedi, “Fusarium oxysporum” maddesi · CC BY-SA 4.0
Fusarium oxysporum, bir askomiçet mantarıdır ve Nectriaceae familyasının parçasıdır. Yerli topraklardaki baskın rolleri zararsız veya hatta faydalı bitki endofitleri veya toprak saprofitleri olabilse de, F. oxysporum kompleksi içindeki birçok suş, özellikle tarımsal ortamlarda bitkiler için patojeniktir .
Taksonomi
Snyder ve Hansen tarafından tanımlanan türler 50 yıldan fazla bir süredir geniş çapta kabul görürken daha yeni çalışmalar, bu taksonun aslında genetik olarak heterojen bir politipik morfolojik tür olduğunu göstermektedir. Küresel toprak mikroflorasının en bol ve yaygın mikroplarından biridir, ancak bu son ifade kanıtlanmamıştır veya gerçek verilerle desteklenmemiştir.
Fusarium oxysporum f.sp.betae mantarıdır. Bir yara paraziti olan bu mantar, Mayıs - Haziran aylarının çok yağışlı ve sıcak geçtiği yıllarda, köklerdeki yaralardan (Agrotis yeniği, alet kesiği vb.) ve kılcal köklerden içeri girerek, köklerin ve tohum dallarının iletim demeti dokularını hastalandırır. Hastalık, şeker pancarında en erken Mayıs ayı ortasına ve en geç Temmuz ayı sonuna doğru ortaya çıkar. Tarlalardaki hastalık belirtileri, yer yer adacıklar içinde yaprakların geri dönüşümsüz ani solması, kısa zamanda kavrularak kuruması ve toplu bitki ölümleri şeklindedir.Hastalığın başlangıcında, önce yaşlı yapraklarda ayaların kalın yan damarları arasındaki doku kısımları birden solar ve sararıp kavrularak kurur. Solma ve pörsümeler sırasında, yaprak ayaları orta damarları boyunca yanlarından ikiye katlanıp aşağı sarkmaya ve yaprak sapları ise, yukarıdan aşırtma küçük birer yay çizerek yere yatmaya başlar, iç dokularda çoğu kez iletim demeti halkalarından biri veya tamamı sararıp karararak, sarı, gri-kahverengi veya siyahi bir renk alır. Zamanla birer birer dümdüz yere serilip yatan yaprak ayalarının tamamı kurur ve baş kısmına çepeçevre bağlı kalır. Yapraklardaki bu semptomlar, hastalığın ilerleyen seyri içinde dıştan içe doğru sırayla, genç yapraklarda da tekrarlanır. Sonunda, bitkiler ölür.
Hastalığın Yayılımını Etkileyen Faktörler
Aşırı yağış ve aşırı sıcaklık
Köklerdeki fiziki yaralanmalar
4 Yıllık münavebeye uymamak
Öğlen saatlerinde sulama yapmak
Bilinçsizce yapılan așırı sulamalar
Toprağın tavında işlenmemesi
Formları
Fusarium oxysporum f.sp. albedinis
Fusarium oxysporum f.sp. asparagi
Fusarium oxysporum f.sp. batatas
Fusarium oxysporum f.sp. betae
Fusarium oxysporum f.sp. cattleyae
Fusarium oxysporum f.sp. cannabis
Fusarium oxysporum f.sp. cepae
Fusarium oxysporum f.sp. ciceris
Fusarium oxysporum f.sp. citri
Fusarium oxysporum f.sp. coffea
Fusarium oxysporum f.sp. cubense
Fusarium oxysporum f.sp. cyclaminis
Fusarium oxysporum f.sp. herbemontis
Fusarium oxysporum f.sp. dianthi
Fusarium oxysporum f. sp. fragariae
Fusarium oxysporum f.sp. gladioli
Fusarium oxysporum f.sp. koae
Fusarium oxysporum f.sp. lactucae
Fusarium oxysporum f.sp. lentis
Fusarium oxysporum f.sp. lilli
Fusarium oxysporum f.sp. lini
Fusarium oxysporum f.sp. lycopersici
Fusarium oxysporum f.sp. medicaginis
Fusarium oxysporum f.sp. melonis
Fusarium oxysporum f.sp. momordicae
Fusarium oxysporum f.sp. narcissi
Fusarium oxysporum f.sp. nicotianae
Fusarium oxysporum f.sp. niveum
Fusarium oxysporum f.sp. palmarum
Fusarium oxysporum f.sp. passiflorae
Fusarium oxysporum f.sp. perniciosum
Fusarium oxysporum f.sp. phaseoli
Fusarium oxysporum f.sp. pisi
Fusarium oxysporum f.sp. radicis-lycopersici
Fusarium oxysporum f.sp. ricini
Fusarium oxysporum f.sp. strigae
Fusarium oxysporum f.sp. tuberosi
Fusarium oxysporum f.sp. tulipae
Fusarium oxysporum f.sp. vasinfectum
Veri kaynakları
Veri setleri
| Veri seti | Kayıt |
|---|---|
| INSDC Host Organism SequencesEuropean Nucleotide Archive (EMBL-EBI) · CC BY 4.0 | 234 |
| CABI Bioscience Fungus CollectionCABI (Centre for Agriculture and Biosciences International) · CC BY 4.0 | 72 |
| INSDC SequencesEuropean Nucleotide Archive (EMBL-EBI) · CC BY 4.0 | 66 |
| International Barcode of Life project (iBOL)The International Barcode of Life Consortium · CC BY 4.0 | 17 |
| Royal Botanic Gardens, Kew - Fungarium SpecimensRoyal Botanic Gardens, Kew · CC BY 4.0 | 12 |
| Global soil microbiomes: A new frontline of biome-ecology researchPlutoF · CC BY 4.0 | 3 |
Kayıt temeli
| Çevresel DNA / materyal örneği | 311 |
|---|---|
| Türü belirtilmemiş kayıt | 40 |
| Gözlem | 28 |
| Korunmuş örnek (fungaryum/herbaryum) | 25 |
Toplayıcılar
Mukaddes Kayim 7; M.Selcuk 3; Gurcam, A. 2; Eltuter, H.; Ignisler, M. 1; M. Kayim & H. Goksel Yuce 1; M.A.Anbaragji 1; Mukaddes Kayim and Medine Akbas 1